Տոհմածառ

Untitled

Advertisements

Հայկական լեռնեռ

Լեռնաշղթանները կազմում են երկրի ընդհանուր տարածքի 47%ը՝ 14 000 կմ2։

 

Հայաստանի տարածքը բաժանվում է հետևյալ բարձրության շրջաններով՝

Բարձրությունը ծովի մակարդակից բարձր(մ) Բարձրության շրջան
(հազար. քառ.կմ)
%
380-500 0,02 0,1
500-800 0,53 1,8
800-1000 2,37 8,0
1000-1500 5,43 18,3
1500-2000 9,30 31,3
2000-2500 7,29 24,5
2500-3000 3,80 12,6
3000-3500 0,97 3,3
3500 ից բարձր 0,03 0,1

Լեռնաշղթաներ (լեռնաշղթա), լեռնազանգվածներ (լզ), բարձրավանդակներ(բվ)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Եղնախաղի լեռներ– 75 կմ, Մեծ Եղնախաղ 3042 մ, Մենաբերդ 2958 մ, Եղնասար 2852 մ,
  2. Ջավախքի լեռներ – 100 կմ, Աչքասար 3196 մ,
  3. Շիրակի լեռներ – 35 կմ, Ցուլասար 2556 մ,
  4. Պապաքարի լեռներ – 25 կմ, Պապաքար (Մանկանց) 959 մ,
  5. Իջևանի լեռներ– 30 կմ, Սառցապատ 2532 մ, Հովք 2507, Իջևան 2502,
  6. Բովաքարի լեռներ – 80 կմ, Բովաքար 3016 մ,
  7. Կենաց լեռներ – Կենացսար 2138 մ,
  8. Ծաղկունյաց լեռներ – 50 կմ, Ծաղկունյաց 2821 մ,
  9. Թեղենյաց լեռներ – 25 կմ, Թեղենիս 2851 մ,
  10. Վիրահայոց լեռներ – 70 կմ, Լալվար 2543 մ, Լեջան 2526 մ,
  11. Գուգարաց լեռներ – 80 կմ, Դժարսար — 2244 մ,
  12. Բազումի լեռներ — 65 կմ, Ուրասար 2992 մ,
  13. Միափորի լեռներ – Միափոր 2993 մ,
  14. Փամբակի լեռներ — 105 կմ, Թեժ լեռ 3101 մ, Ձիթհանից սար (Մայմեխ) 3081 մ,
  15. Արագած լեռնազանգված – Հյուսիսային գագաթ 4090,1 մ, Արևմտյան – 3995,3 մ, մ, Արևելյան – 3908,2 մ, Հարավային – 3887,8 մ
  16. Սևանի լեռներ — 50 կմ, Սատանախաչ 3319 մ,
  17. Արեգունու լեռներ – 50 կմ, Սառնուտ 2673 մ,
  18. Գեղամա լեռնավահան – 140կմ, Աժդահակ 3597 մ, Գեղմաղան 3319 մ, Սևկատար 3225 մ, Սպիտակասար 3555 մ,
  19. Երանոսի լեռներ — 40 կմ, Հանդասար 2293 մ, Երանոս 1823 մ,
  20. Քարկատարի լեռներ – Քարկատար 2961 մ,
  21. Կոտուցի լեռներ – Կոտուց 2061 մ,
  22. Ուրծի լեռներ – 20 կմ, Ուրծ 2445,
  23. Վարդենիսի լեռներ – 70 կմ, Վարդենիս 3522 մ,
  24. Արևելյան Սևանի լեռներ – 40 կմ, Մեծ Ծարասար 3441 մ,
  25. Ծռասարի լեռներ – 45 կմ, Ծռասար 3616 մ,
  26. Հայաձորի լեռներ – Հայաձոր 2445 մ,
  27. Թեքսարի լեռներ – 20 կմ, Սեմասար 3379 մ, Թեքսար 2898 մ,
  28. Սյունիքի բարձրավանդակ – Թրասար 3594 մ, Ծղուկ 3584 մ, Մեծ Իշխանասար 3550 մ,
  29. Բարգուշատի լեռներ – 60 կմ, Արամազդ 3392 մ, Թառկատար 3277 մ,
  30. Խուստուփ-Կատարի լեռնազանգված – Խուստուփ 3210 մ,
  31. Մեղրու լեռներ – 60 կմ, Բաղացսար 3256, Ճգնավոր 3024 մ,
  32. Մեղրաշատի լեռներ – Մեղրասար 2332 մ,
  33. Զանգեզուրի լեռներ – 140 կմ, Կապուտջուղ 3904 մ, Սիսակապար 3826 մ, Ալուկ 3706 մ, Շահապոնք 3204 մ,
  34. Ամուլսարի լեռներ — 25 կմ, Ամուլսար 2988 մ,
  35. Արջանոցի լեռներ – Ուղեո լեռ 2736 մ,
  36. Արջաքարի լեռներ – Արտանիշ 2461 մ,
  37. Գենուտի լեռներ – Գենուտ 2066 մ,
  38. Գլուտի լեռներ – 2 կմ, Գողթանաքար 1935 մ,
  39. Գողթան լեռներ- Երնջակ 3368 մ,
  40. Եզնարոտի լեռներ — 10 կմ, Չըռչըռ 2280 մ,
  41. Երախի լեռներ – 16 կմ, Ալսար 1853 մ,
  42. Երկայնաթև լեռներ – 4 կմ, Քոչասար 3070 մ,
  43. Զարիշատի լեռներ – 40 կմ, Խորիձան 3192 մ,
  44. Թեժայռուգի լեռներ – 9 կմ, Թեժայռուգ 2423 մ,
  45. Թորոսանցսարի լեռներ – 4,5 կմ, Թորոսնցսար 2765 մ,
  46. Իծասարի լեռներ — 3,5 կմ, Իծասար 1926 մ,
  47. Խաչերի լեռներ – 4 կմ, Արքաշեն 2971 մ,
  48. Խաչքարի լեռներ- 3 կմ, Խաչքար 2662 մ,
  49. Խարփի լեռներ – 3 կմ, Խարփ 1874 մ,
  50. Խնձորուտի լեռներ – 40 կմ, Լորտնուկ 2114 մ,
  51. Ծակքարի լեռներ – 2 կմ, Ծակքար 1957 մ,
  52. Ծաղկուտի լեռներ – 5 կմ, Մակաղաքար 2170 մ,
  53. Ծղուկի լեռներ – 9 կմ, Թրասար 3594 մ,
  54. Շողերի լեռներ – 2 կմ, Շողեր 2356 մ,
  55. Ողջաբերդի լեռներ – 12 կմ, Այծասար 2242 մ,
  56. Չքնաղի լեռներ – 15 կմ, Չքնաղ 2837 մ,
  57. Չորչորի լեռներ – 5 կմ, Չորչոր 2356 մ,
  58. Պայտապարի լեռներ – 10 կմ, Շունքար 2079 մ,
  59. Պիրկ լեռներ – 5 կմ, Պիրկ 1118 մ,
  60. Սևորդնյաց լեռներ – 15 կմ, Դժարսար 2245 մ,
  61. Սիսիանի լեռներ – 20 կմ, Շահապոնք 3204 մ,
  62. Սևքարի լեռներ – 2,5 կմ, Սևքար 1145 մ,
  63. Սպիտակի լեռներ – 18 կմ, Բազումթառ 2796 մ,
  64. Վահագնի լեռներ – 12 կմ, Քարհատ 2230 մ,
  65. Տաղերի լեռներ – 3 կմ, Տաղեր 2925 մ,
  66. Կոտուցի լեռներ – 4,5 կմ, Կոտուց 2061 մ,
  67. Հասրիկի լեռներ – 12 կմ, Երեվարք 1634 մ,
  68. Մանկունքի լեռներ – 13 կմ, Մանկունք 3088 մ,
  69. Մարգավետի լեռներ – 7 կմ, Կապուտակ 2758 մ,
  70. Մարմարիկի լեռներ – Թևասար 2376 մ,
  71. Մթնասարի լեռներ – 38 կմ, Ճկույթասար 1996 մ,
  72. Մժկատարի լեռներ – 10 կմ, Մժկատար 2864 մ,
  73. Մումուխի լեռներ – 5 կմ, Մումուխ 2314 մ,
  74. Նեղոցի լեռներ — 2 կմ, Աճանան 2393 մ,
  75. Կամատուրի լեռներ – 3 կմ, Գլուտ 2105 մ,
  76. Կապրուսարի լեռներ – 11 կմ, Եսայուսար 3025 մ,
  77. Կատարասարի լեռներ – 7,5 կմ, Կատար 2069 մ,
  78. Կարմիրի լեռներ — Պուտաքար 2743 մ,
  79. Կարմրակողի լեռներ – 16 կմ, Կարմրակող 2712 մ,
  80. Կողբաձորի լեռներ – 3,5 կմ, Մինասանցսար 2925 մ,
  81. Կոտմանի լեռներ – 14 կմ, Սալերք 1268 մ
  82. Տավուշի լեռներ – 38 կմ, Մեծլանջ 2052 մ,
  83. Տասանորդի լեռներ – 12 կմ, Տասանորդ 2535 մ,
  84. Տափերի լռներ – 6 կմ, Մեծատուն 2164 մ,
  85. Տղոց լեռներ – 2 կմ, Տղոց 2887 մ,
  86. Ցոլասարի լեռներ – 3 կմ, Ցոլասար 2772 մ,
  87. Ցողասարի լեռներ – Սեպ 2449 մ,
  88. Ուղտուպարի լեռներ – 12 կմ, Գեղասար 3443 մ,
  89. Վայքի լեռներ — 60 կմ, Գոգի 3120 մ, Սահմանաքար (Սանգյար) 2915 մ,
  90. Քաջարանի լեռներ – 20 կմ, Եկեղյացլեռ 3621 մ,
  91. Օրորոցաքարի լեռներ – 3,5 կմ, Օրորոցաքար 2005 մ
Անվանում Լեռնագագաթներ Բարձրությունը(մետր)
Եղնախաղի լեռնաշղթա Մեծ Եղնախաղ 3042
Ջավախքի լեռնաշղթա Աչքասար 3196
Բազումի լեռնաշղթա Ուրասար 2992
Շիրակի լեռնաշղթա Եզնասար 2442
Վիրահայոց լեռնաշղթա Լալվար 2544
Գուգարաց լեռնաշղթա Բովաքար 3016
Գուգարաց լեռնաշղթա Չաթին 2244
Միափորի լեռնաշղթա Միափոր 2993
Միափորի լեռնաշղթա Աբեղաքար 2050
Միափորի լեռնաշղթա Սարի քար 2170
Փամբակի լեռնաշղթա Թեժլեռ 3101
Արագած լեռնազանգված Հյուսիսային գագաթ 4090,1
Արագած լեռնազանգված Արևմտյան գագաթ 3995,3
Արագած լեռնազանգված Արևելյան գագաթ 3908,2
Արագած լեռնազանգված Հարավային գագաթ 3887,8
Ծաղկունյաց լեռնաշղթա Թեղենիս 2851
Արայի լեռ Արայի լեռ 2577
Արեգունի լեռնաշղթա Կարկտասար 2740
Գեղամա լեռնաշղթա Աժդահակ 3597.3
Գեղամա լեռնաշղթա Սպիտակասար 3555.7
Գեղամա լեռնաշղթա Գեղասար 3443,0
Գեղամա լեռնաշղթա Վիշապասար 3157.7
Մենակսար 2399.4
Գութանասար 2299.6
Հատիս 2529.4
Երանոսի լեռնաշղթա Երանոս 1823.7
Կոտուց 2061.5
Խոսրովասար 1988.3
Ուրծի լեռնաշղթա Ուրծ 2445.9
Դահնակի լեռնաշղթա Դահնակ 2535.9
Գնդասար 2946
Արմաղան 2829
Վարդենիսի լեռնաշղթա Վարդենիս 3522
Վարդենիսի լեռնաշղթա Աստղոնք 3470
Սևանի լեռնաշղթա Քաշաթաղ 2901
Արևելյան Սևանի լեռնաշղթա Ծարասար 3430 կամ 3423
Վայոց սար Վայոց սար 2581
Վայքի լեռնաշղթա Գոգի 3120
Թեքսարի լեռնաշղթա Թեքսար 2898
Սյունիքի (Ղարաբաղի) բարձրավանդակ Ծղուկ 3581
Սյունիքի (Ղարաբաղի) բարձրավանդակ Մեծ Իշխանասար 3550
Զանգեզուրի լեռնաշղթա Կապուտջուղ 3904
Բարգուշատի լեռնաշղթա Արամազդ 3392
Մեղրու լեռնաշղթա Բաղացսար 3256
Խուստուփ-Կատարի լեռնաշղթա Խուստուփ 3201

Նավարկման ցանկ

Եվրասիա

Եվրասիա մայրցամաքն իր մեջ է ներառում երկու աշխարհամաս Եվրոպա ևԱսիա։

Ասիայում են ապրում ամենագեղեցիկ թռչունը` սիրամարգ, և հնդկական սիրամարգ:

Այս մայրցամաքում կա իննսուներկու պետություն, որոնց թվում ամենափոքր պետությունը` Վատիկանն է, և ամենամեծ պետությունը` Ռուսաստանն է:

Այստեղ են գտնվում աշխարհի ամենաբարձր գագաթը`Էվերեստն է, և ամենախորը լիճը`Բայկալն է:

1.Ամբողջացնել առածը. «Աշխատող խոփը _____________» :

Ա. բարակ կլինի

Բ. շեղ կլինի

Գ. չի ժանգոտի

Դ. չի կոտրվի

Ե. շուտ կկոտրվի

2.«Մարդը երգեց ահագին» նախադասության բառերի տեղերը չփոխելով՝ կարելի է նոր նախադասություն ստանալ այդ բառերի գրաշրջմամբ (բառի բոլոր տառերով այլ բառ կազմելով): Ո՞րը կլինի նոր նախադասությունը:

Ա. Դրամը դրեց գրպանը:

Բ. Դմակը գերեց անհագին:

Գ. Դրաման գրվեց հանգերով:

Դ. Մարդը տիրեց նահանգին:

Ե. Դրամը գերեց ագահին:

3. Քանի՞ բառում է մ-ն «տանտեր»:

Սուսա-բար, ա-բարիշտ, զա-բյուղ, ա-բիծ, ա-բարտավան, ա-բիոն, ճա-պրուկ, ա-բարձիչ

Ա. երեք Բ. չորս Գ. հինգ Դ. վեց Ե. Յոթ

4.Հայերենի յուրաքանչյուր տառ ունի նաև թվային արժեք ( Ա=1, Ժ=10, Շ=500, Փ=8000): Հետևյալ բառերից որի՞ տառերի թվային արժեքների գումարն է ամենափոքրը։

Ա. զանգ Բ. աշուն Գ. գրավ Դ. նմուշ Ե. Վագր

5Եթե պատասխանի տարբերակներում տրված զույգերի բառերը ճիշտ տեղադրեք առած- ասացվածքներում, ո՞ր զույգը դուրս կմնա:

1.Գիտունի հետ քար քաշիր, անգետի հետ փլավ մի՛ ուտիր:

2. Թոկի ___________ է լավը, խոսքի՝ ___________:

3. __________ խոսիր, _________ լսիր:

4. _________ փողը ___________ օրվա համար է:

Ա. բարակ-հաստ Բ. շատ-քիչ Գ. սև-սպիտակ Դ. երկար-կարճ Ե. անգետ-գիտուն

6.Բերված բառերից որի՞ն ավելացնենք ակ, իկ, ուկ մասնիկները, որ ստանանք տարբեր իմաստներով երեք նոր բառ։

Ա. գետ Բ. գայլ Գ. հարթ Դ. մարդ Ե. Հատ

7. Գնդիկների վրա գրված էին հաղթել, ճեպընթաց, զղչալ, միջև, որևիցէ, ինչևէ, ութանասուն, տասներեքերրորդ, երկորյակ, բացօթյա, համբույր, խոնարվել, ակնթարթ, ճանապարհորդել բառերը: Աշակերտները ճիշտ ուղղագրությամբ բառերով գնդիկները հավաքեցին ծղոտե զամբյուղում, սխալ ուղղագրությամբ բառերով գնդիկները՝ փայտե արկղում: Քանի՞ գնդիկ հավաքվեց փայտե արկղում:

Ա. 6 Բ. 8 Գ. 5 Դ. 7 Ե. 4

8.  Տրված բոլոր բառերը, բացի մեկից, և´ «աջլիկ» են, և´ «ձախլիկ»: Ո՞րն է միայն «աջլիկ»։

Ա. տղա Բ. մարդ Գ. հարս Դ. փեսա Ե. շուն

9.Ո՞ր բառում վարդը չի «բուրում»։

Ա. վարդաստան Դ. Վարդակ Բ. վարդենի Ե. Վարդաթուփ Գ․վարդաջուր

10․Այբբենական կարգով դասավորվելու դեպքում ո՞ր բառը կլինի չորրորդը։

Ա. սրտաբան Բ. ջնջում Գ. տող Դ. սրունք Ե. դպրոց

Ինքնաստուում 1.

Առ. 1.

65=6տ.+5մ.
265=2հր.+6տ.+5մ.
305=3հր.+5մ.
3.257=3հզ.+2հր.+5տ.+7մ.
4.003=4հզ.+3մ.
5.030=5հզ.+3տ.

Առ. 2.

ա)Գրիր 15 և 5 թվերի քանորդը:
15:5=3
բ)205 թվի և 10 թվի արտադրյալը:
205×10=2.050
գ)135 և 95 թվի տարբերությունը:
135-95=40
դ)150 և 995 թվի գումարը:
150+995=1.145

Առ. 3.

Գրիր 2 հատ հնգանիշ թիվ, նշիր հազարորդը և նախորդը:
62.734, 62.735 – 2հզ.
91.407, 91.408 – 1հզ.

Վիլյամ Սարոյանը սրամտում է

  1. Ըստ այս պատումի  ինչպիսի՞ աշակերտ է եղել Սարոյանը:

Վիլյամ Սարոյանը եղել  է  շատ  խելացի և

կատակասեր։

Հիր քո դպրոցական կյանքից որևէ զվարճալի միջադեպ:

  1. Մի անքամ  մենգ դասարանա մեր ուսուշուցուն անակալ ենք  փուչիկներով զարթարեկ    դասարան :